Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2017

«Σάββατα με τους Επιστήμονες» στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης






«Σάββατα με τους Επιστήμονες»
στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης

Πώς βρίσκουν οι ελέφαντες νερό στην έρημο;
Πώς προσανατολίζονται τα μεταναστευτικά πουλιά και έντομα;
Πώς εντοπίζουν οι αετοί το θήραμά τους από ύψος πολλών χιλιομέτρων;
Γιατί οι καρχαρίες θεωρούνται οι πιο αποτελεσματικοί θηρευτές του ζωικού βασιλείου;


December 1994, Sipadan, Borneo --- School of Neon Fusiliers --- Image by © Royalty-Free/Corbis
December 1994, Sipadan, Borneo — School of Neon Fusiliers — Image by © Royalty-Free/Corbis
Ελάτε το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου 2017 και ώρα 11:00 στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Πανεπιστημίου Κρήτης για να γνωρίσετε έναν επιστήμονα και να συζητήσετε μαζί του για τις υπεραισθήσεις των ζώων· για τις αισθήσεις δηλαδή εκείνες που ενώ απουσιάζουν ή είναι περιορισμένες στους ανθρώπους,  τα ζώα τις έχουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένες. Σας περιμένουμε ακόμη για να παίξουμε, να εξερευνήσουμε και να φτιάξουμε κατασκευές!

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιλαμβάνει:
11:00-12:00         Παρουσίαση-Συζήτηση με θέμα: «Υπεραισθήσεις ζώων» με τη Δρ Ιάσμη Στάθη, Βιολόγο- Σκορπιολόγο του ΜΦΙΚ.
12:00-14:00         «Στο Εργαστήριο του Επιστήμονα: Με στερεοσκόπια και μεγεθυντικούς φακούς γνωρίζουμε ζώα που βλέπουν, ακούν, μυρίζουν και γεύονται πολύ καλύτερα από εμάς και παρατηρούμε από κοντά αισθητήρια όργανα και δομές.
12:00-14:00         «Με τις αισθήσεις οδηγό, τον κόσμο γύρω μου ερευνώ»: Μέσα από παιχνίδια για όλη την οικογένεια, δοκιμάζουμε τις αισθήσεις μας και ανακαλύπτουμε τις υπεραισθήσεις αγαπημένων μας ζώων. Δηλώσεις συμμετοχής την ημέρα της εκδήλωσης στο χώρο της υποδοχής του Μουσείου (για οικογένειες με παιδιά από 4 μέχρι και 7 ετών).
12:00-14:00         «Ψηφιακά παιχνίδια υπεραισθήσεων»: Ξυπνήστε τις αισθήσεις σας και μάθετε για τις υπεραισθήσεις των ζώων, μέσα από ένα συναρπαστικό παιχνίδι εξερεύνησης. Δηλώσεις συμμετοχής την ημέρα της εκδήλωσης στο χώρο της υποδοχής του Μουσείου (για οικογένειες με παιδιά από 8 ετών και πάνω).
12:00-14:00         Στον Ερευνότοπο κατασκευάζουμε παιχνίδια που ξυπνούν τις αισθήσεις, τη φαντασία και την καλή μας διάθεση (για όλες τις ηλικίες)!
spider vision and sensing 
Θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε στους γονείς ή κηδεμόνες ότι πρέπει να έχουν την ευθύνη των παιδιών τους
καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Γενική είσοδος 5€
Δωρεάν είσοδος για:
  • Μέλη του Συλλόγου «Φίλοι του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης»
  • Παιδιά κάτω των 4 ετών και ΑμεΑ

Ο Μέροπας στο Δέλτα του Έβρου



Κάθε άνοιξη, το Δέλτα του Έβρου, υποδέχεται και φιλοξενεί πληθώρα πουλιών που έρχονται εδώ, σε φιλόξενες περιοχές, για να φωλιάσουν και να μεγαλώσουν τα μικρά τους. Μεταξύ αυτών και οι μέροπες, που εντυπωσιάζουν κάθε επισκέπτη-παρατηρητή με τη χάρη τους, τόσο λόγω του πολύχρωμου πτερώματός τους, όσο και λόγω της μοναδικής αέρινης πτήσης τους.  Φωλιάζουν κυρίως στα ρείθρα αναχωμάτων, όπου σκάβουν κάθετα τις φωλιές τους-σήραγγες.
Το 2013, για πρώτη φορά, λίγοι μέροπες 10 ζευγάρια περίπου, έκτισαν νέο ‘’χωριό’ σε νέα περιοχή στο Δέλτα του Έβρου. Αν και σχεδόν επίπεδη, μικρή σε έκταση, περί τα 4 στρέμματα και με όχληση από διπλανό χωματόδρομο και από κοπάδι προβάτων, που τη διασχίζει τουλάχιστον δυο φορές τη μέρα, δεν πτοήθηκαν, έσκαψαν φωλιές-σήραγγες και μεγάλωσαν τα μικρά τους με επιτυχία.  Από τότε μέχρι σήμερα, οι μέροπες πιστοί στο ραντεβού, έρχονται και εγκαθίστανται στο ‘’χωριό’’ τους, όλο και περισσότεροι κάθε χρόνο, για να φλερτάρουν, να ζευγαρώσουν, να σκάψουν τις φωλιές τους, να γεννήσουν και να επωάσουν τ’ αυγά τους, να μεγαλώσουν τα μικρά τους και να μας αποχαιρετίσουν το Σεπτέμβριο για το μεγάλο τους ταξίδι προς την Αφρική.
10α3. 2. IMG_2692f1+    Φέτος όμως, το 2017, ήταν η πρώτη χρονιά που οι λιγοστές αυτές κυψέλες δεν ήταν εκεί και δεν υπήρχε ούτε μια κυψέλη σε απόσταση ενός και πλέον χιλιομέτρου περιμετρικά από το ‘’χωριό’’ τους. Οι μέροπες όμως συνέχισαν και φέτος τη ζωή τους στο ‘’χωριό’’ κανονικά, όπως και τις άλλες χρονιές. Οι λιβελλούλες, τα σκαθάρια, οι πεταλούδες, τα τζιτζίκια, οι σφήκες, που συλλάμβαναν με εντυπωσιακές κοντινές πτήσεις,  αποτελούσαν το κυρίως πιάτο για τους ίδιους και για τους νεοσσούς τους.
10α4a. IMG_6115aΦέτος, κανείς από τους 50 περίπου κατοίκους του ‘’χωριού’’, μπορεί να μην έφαγε ούτε μια μέλισσα, γιατί απλά δεν βρίσκονταν στην περιοχή τους. Μπορεί ακόμη οι μέλισσες να επωφελήθηκαν από την παρουσία τους στην ευρύτερη περιοχή γιατί έφαγαν τους εχθρούς τους, τις σφήκες, όμως το, μεταφρασμένο από την αγγλική γλώσσα, όνομα (bee-eater), που συνήθως του αποδίδεται, τον ακολουθεί και τον αδικεί. Σαφώς, το όνομα αυτό, δεν εκφράζει κάποιο γενικότερο χαρακτηριστικό γνώρισμά του, όπως είθισται για τα ονόματα των πουλιών. Σαφώς, το ελληνικό του όνομα, Μέροψ, αποδίδει με ακρίβεια το χαρακτηριστικό του γνώρισμα που γίνεται άμεσα αντιληπτό από τον καθένα (μερ-οψ = αυτό που έχει χάρη στην όψη). Εξ’ άλλου και η παγκόσμια κοινότητα το καθιέρωσε σαν το επιστημονικό όνομα του πουλιού (Merops apiaster), σεβόμενη την ιστορία και τον πολιτισμό, τον Αριστοτέλη δηλαδή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, που πρώτος παγκόσμια το αναφέρει ως μέροπα και το περιγράφει στο έργο του ’’Των περί τα ζώα ιστοριών’’. Εναπόκειται σε μας λοιπόν, κυρίως μέσω του γραπτού μας λόγου, να άρουμε την παρεξήγηση και να αποκαταστήσουμε το όνομα του πουλιού, υιοθετώντας το ελληνικότατο επιστημονικό του όνομα! Μέροψ, για πάντα και παντού!
8α11. IMG_6037a